انتقاد شديد حضرت بيدل و حضرت مولانا از تعصّب

از تعصّب جــاهــلان، دين هـــــــدا را دشــمن اند
عاقبت در چنگ اين كوران، عصا خواهد شكست!
[بيدل]

تعصّب، نشانه ي خامي انسان است. شخص متعصّب به تعبير مولانا مانند جنيني هست كه هنوز چشمانش باز نشده است تا غذاهاي اصل (تجربيات قدسي و عرفاني) را قابل شود. لذا كارش خون آشامي است:

سخت گيري و تعصّب، خامي است
تا جنيني، كـــار خون آشامي است

مثال ديگر:
شخص متعصب همچون ميوه ي كالي است كه شاخ درخت را (باورهاي جزمي خود را) سخت مي گيرد و تسليم هيچ برهان و منطقي نمي شود. ازين لحاظ است كه چنين شخص خامي، چون ميوه ي خام، لياقت حضور در كاخ شاه حقيقي را ندارد. بايد زمان بگذرد تا پخته شود و در محضر شاه راه يابد. شاه ميوه هاي كال (انسان هاي متعصب) را نمي پذيرد.

سخت گيرد خام ها مر شاخ را
زانك در خامي، نشايد كـــاخ را

امّا وقتي كه ميوه پخته و شيرين شد، خود به خود از شاخ فرو مي افتد. شخص خوش اقبال هم وقتي از تجربيات قدسي و معارف الهي كام جانش شيرين شود، ديگر تعصّب و تقليد را كنار گذاشته و زان پس التفاتي و تعلق خاطري به جاذبه هاي دنيا و مافيهـــا نخواهد داشت:

چون از آن اقبال شيرين شد دهان
سرد شد بر آدمي ملــك جهــان

Hits: 218

:: ADVERTISEMENTS ::
shares