در مدح سلطان مسعود غزنوی دوم – منوچهری دامغانی

در مدح سلطان مسعود غزنوی دوم
بـوسـتـانـبــانـا! حـال و خـبـر بـسـتـان چـیـسـت
وندرین بـستـان چـندین طرب مستـان چیست
گل سر پـستـان بـنموده، در آن پـستـان چیست
وین نواها بـه گل از بـلبـل پـردسـتـان چـیست
در سروستـان بـازست، بـه سروستـان چـیست
اور مزدسـت، خـجـسـتـه سـر سـال و سـرماه
بــاز در زلــف بــنـفــشــه حــرکــات افــکــنــدنــد
دهـن زرد خــجــســتــه بــه عــبــیـر آگــنــدنـد
در زنـخـدان سـمـن، سـیـمـیـن چـاهـی کـنـدنـد
بــر ســر نـرگــس مـخــمـور طــلـی پــیـونـدنـد
ســرو را ســبــزقــبــایـی بــه مــیـان در بــنـدنـد
بـــر ســر نــرگــس تـــر ســـازنــد از زر کــلــاه
ســـنــدس رومــی در نــارونــان پـــوشـــانــدنــد
خــرمــن مــیـنـا بــر بــیـد بــنـان افــشــانـدنـد
زنـــدوافـــان بـــهــی زنـــد زبـــر بـــرخـــوانــدنــد
بــلـبــلـان وقـت سـحـر زیـروسـتـا جـنـبــانـدنـد
قــمــریــان راه گــل و نــوش لــبـــیــنــا رانــدنــد
صـلـصـلـان بــاغ سـیـاووشـان بــا سـرو سـتـاه
دیـــلـــمـــی وار کـــنـــد هـــزمـــان دراج غـــوی
بــر ســر هـر پــرش از مـشــک نـگـاریـده ووی
ورشــان نــوحــه کــنــد بـــر ســر هــر راهــروی
بــلـبــل از دور هـمـی گــویـد بــر مـن بــجــوی
خـــول طــنــبـــوره کــویــی زنــد و لــاســـکــوی
از درخــتــی بــه درخــتــی شــود و گــویـد: آه
فـاخــتــه وقـت ســحــرگـاه کـنـد مـشــغـلـه ای
گــویـی از یـارک بــدمـهـرســت او را گــلـه ای
کـــرده پـــنــداری گـــرد تـــلـــه ای هــرولـــه ای
تـا در افـتـاده بـه حـلقـش در مشـکین تـله ای
هــر چــکــاوک را رســتــه ز بـــر ســر کــلــه ای
زاغ بــا داغ گــرفــتــه بــه یـکــی کــنـج پــنــاه
کبک چون طالب علمست و درین نیست شکی
مـسـالـه خـواند تـا بـگـذرد از شـب سـه یکـی
بــســتــه زیـر گـلـو از غـایـه تــحــت الـحــنـکـی
ســاخــتــه پــایــکــهــا را ز لــکــا مــوزگــکــی
پــیـرهــن دارد زیـن طــالــب عــلــمــانــه یـکــی
در دو تــیــریـز بــبــرده قــلــم و کــرده ســیــاه
هــدهـدک پــیـک بــریـدســت کــه در ابــر تــنــد
چــون بــریـدانـه مـرقــع بــه تــن انـدر فــکــنـد
راسـت چـون پــیـکـان نـامـه بــه سـرانـدر بــزنـد
نـامـه گـه بـاز کـنـد، گـه بـه هـم انـدر شـکـنـد
بــه دو مـنـقـار زمـیـن چــون بــنـشــیـنـد بــکـنـد
گـویی از سـهـم کـنـد نـامـه نـهـان بـر سـر راه
بــه ســمـنـزار درون لــالــه نـعــمـان بــه شــنـار
چــون دواتــی بــسـدیـنـسـت خــراسـانـی وار
وان دوات بــسـدیـن را نـه سـرســت و نـه نـگـار
در بــنـش تــازه مــداد طــبــری بــرده بــه کــار
چـون ده انـگـشـت دبـیری کـه کـنـد فـصـل بـهار
بــه دوات بــســدیـن انــدر، شــبــگــیـر پــگــاه
بــاد خــوشــبــوی دهـد نـرگـس را مـژده هـمـی
کــه گــل ســرخ بــه در آمــد از پــرده هــمــی
بــا تــو در بــاغ بــه دیـدار کــنــد وعــده هــمــی
نرگس از شـادی آن وعده، کند سـجـده همی
بــه تــکــاپــوی ســحــاب آیــد از جــده هــمــی
بــه لــب بـــاغ، کــنــد در ســلــب بــاغ نــگــاه
بــاغ مـعـشـوقـه بـد و عـاشـق او بـوده سـحـاب
خفته معشوق و عاشق شده مهجور و مصاب
عـاشـق از غـربــت بــاز آمـده بــا چــشـم پــرآب
دوسـتـگان را بـا سـرشک مژه بـرکرد از خـواب
دوســتــگــان دســت بـــرآورده بـــدریــد نــقــاب
از پــس پـــرده بـــرون آمــد بـــا روی چــو مــاه
عـاشـق از دور بــه مـعـشـوق خـود انـدر نـگـریـد
بـخـروشید و خـروشـش همه گوشی بـشـنید
آتـشـی داشـت بــه دل، دسـت زد و دل بــدریـد
تــا بــه دیـده بــت او آتــش پــنـهـانــش بــدیـد
آب حـیـوان ز دو چــشـمـش بــدویـد و بــچـکـیـد
تــا بــرســت از دل و از دیـده مـعـشـوق گـیـاه
هـمـچـنـیـن مـاه دو، سـر از بـر بـالـینـش یـافـت
گـه و نـاگـاه چـنـیـن دل بــدریـد و بــشـکـافـت
عــاشــق از دور بــدیـد و بــدویـد و بــشــتــافـت
تــا دل و دیـده و تــا تــنـش ازو گــرم بــیـافــت
تـا کـه خـورشـید فـراز آمد و بـر دوسـت بـتـافـت
بــشـدش کـالـبــد از تـابــش خـورشـیـد تـبــاه
ایـنـهـمــه زاری عــاشــق بــنــمــود و نـنـهـفــت
هـیـچ مـعـشـوقـه او را دل و دیـده نـشــکـفـت
سـاعـتـی بـا او ننشـسـت و نیاسـود و نـخـفـت
نـشــدش کــالــبــد از زاری و ز فــرقــت زفــت
اینچـنین سنگدلی، بـی حـق و بـیحـرمت جـفت
شــاه مـســعـود مـبــیـنـاد و مـیـفـتــاد بــه راه
مـلـکـی کـش مـلـکـان بـوسـه بـه اکـلـیـل زنـنـد
مــیـخ دیـوار ســراپــرده بــه صــد مــیـل زنـنــد
چــون بــه لــشــکــرگــه او آیــنــه پــیــل زنــنــد
شــاه افــریـقــیـه را جــامــه فــرونــیـل زنــنــد
چــون رســولـانـش ده گـام بــه تــعـجــیـل زنـنـد
قـیـصــر از تــخــت فـرو گـردد و خــاقـان از گـاه
مـلــکــی کــو مـلــکــان را ســر مـایـه شــکــنـد
لـشـکـر چـیـن و چـگـل را بـه طـلـایـه شـکـنـد
گـرز او مـغــفـر چــون ســنـگ صــلـایـه شــکـنـد
در سـرش مغز، چـوخـایسـک که خـایه شـکند
همـچـو خـورشـید کـجـا لـشـکـر سـایه شـکـنـد
لـشـکـر دشـمـن بـه زین شـکـنـد شـاهنشـاه
پـادشـاهـی کـه بـه رومـش در صـاحـب خـبــران
پــیـش او صـف ســمـاطـیـن زده زریـن کـمـران
رای کـرده سـت کـه شـمـشـیر زند چـون پـدران
که شود سـهل بـه شمشیر گران شـغل گران
بــامـدادی کـه زمـیـن بـوسـه دهـنـدش پـسـران
چـهـل و انـد مـلـک بــیـنـی بــا خـیـل و سـپـاه
چـون مـلـک بـا مـلـکـان مـجـلـس می کـرده بـود
پــیـش او بــیـسـت هـزاران بــت نـوبــرده بــود
چـون سـپـه را بـه سـوی دشت بـرون بـرده بـود
گـرد لـشـکـر صـد و شـش میل سـراپـرده بـود
چــون ســواران ســپـــه را بـــه هــم آورده بـــود
بـیسـت فـرسـنگ زمین بـیش بـود لشـکـرگـاه
گــر هـمـی فــرعــون قــوم ســحــره پــیـش آرد
رســن و رشــتــه جــنـبــیـده بــه مـار انـگــارد
بــالــلـه و بــالـلـه و بــالـلـه کــه غــلــط پــنـدارد
مـار مـوسـی هـمـه سـحــر و سـحــره اوبــارد
میر موسـی اسـت که شمشیر چـو ثـعبـان دارد
دسـت ابـلـیـس و جـنـودش کـنـد از مـا کـوتـاه
قـــوم فـــرعـــون هــمـــه را در بـــن دریــا رانـــد
آنـگـهـی غــرقــه کــنـدشــان و نـگـون گـردانـد
گــر بـــتــرســنــدی و فــرعــون خــدا را خــوانــد
جــبــرئیـل آیـد و خــاکـش بــه دهـن افـشـانـد
انـــــدر آن دریــــا وان آب و وحـــــل درمـــــانـــــد
کــه بــرون آمـد از آنـجــا، نـتــوانـد بــه شــنـاه
مــلــکــا در مــلــکــی فـــر هــمــایــســـت تـــرا
تـا بـه جـایسـت جـهان، ملک بـه جـایست تـرا
بــســتــان مـلـک هـر اقـلـیـم کـه رایـســت تــرا
کــه خــداونــد جــهــان راهــنــمــایـســت تــرا
ایـن ولــایـت ســتــدن حــکــم خــدایـســت تــرا
نــبــود چــون و چــرا کــس را بـــا حــکــم الــه
ایـــزد امـــروز هـــمـــه کـــار بـــرای تـــو کـــنـــد
هـمـه عــالـم بــه مـراد و بــه هـوای تــو کــنـد
از لـطـف هـر چــه کـنـد بــا تــو سـزای تــو کـنـد
زانـکـه ضـایع نـکـنـد هر چـه بـه جـای تـو کـنـد
هـمــه شــاهـان را خــاک کــف پــای تــو کــنــد
از بـــلـــاد خـــتـــن و بـــادیـــه زنـــگ و هـــراه
تــا جــهـان بــاشــد جــبــار نــگــهـبــان تــو بــاد
بــخـت مـطـواع تـو و چـرخ بــه فـرمـان تـو بــاد
بــرکــت عــمــر تــو و مــال تــو و جــان تــو بـــاد
امـر امـر تـو و سـلـطـان همه سـلـطـان تـو بـاد
قـاف تــا قـاف هـمـه مـلـک جــهـان زان تــو بــاد
خـود همین دان کـه بـود «ارجـو» ان شـاء الـله
:: ADVERTISEMENTS ::

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">HTML</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

shares